Engleski – njegov uticaj na svet i obratno!

Engleski jezik imao je skroman početak. U petom veku nove ere, anglo-saksonska plemena naselila su se na Britanska ostrva, a Rimljani su se povukli, što je označilo začetak engleskog jezika. Iako je engleski germanski jezik, svaki novi pohod na Britaniju ostavio je svoj lingvistički otisak i na engleski jezik. Ovo je vokabular engleskog učinilo veoma raznovrsnim.

            Putem hrišćanskih misionara, u engleski su iz latinskog ušle reči poput martyr, bishop i fond. Vikinzi su u svom pohodu na Britaniju u 9. veku ostavili reči poput thrust, die i ransack. U 11. veku Vilijam I Osvajač izvršio je invaziju na Englesku i tako su iz francuskog ušle reči poput parliament, judge i pork. Međutim, engleski jezik se nije bogatio samo osvajanjima. Veliki broj reči u engleskom poput dauntless, besmirch i lacklustre pripisuju se velikom dramskom piscu Vilijamu Šekspiru, koji je pokazao da je engleski bogat jezik na kome se mogu opisati i najkompleksnije ljudske emocije. Kako je Ujedinjeno Kraljevstvo širilo svoju teritoriju širom sveta, tako se širio i engleski jezik. Britanci su došli u kontakt sa raznim narodima, pa su u engleski ušle reči poput barbecue i cannibal (sa Kariba), yoga (iz Indije), voodoo i zombie (iz Afrike), boomerang i nugget (iz Australije). Kolonizacija je raširila engleski jezik na pet kontinenata i ostavila razne varijatete engleskog (američki engleski, australijski engleski, južnoafrički engleski…) da se razvijaju u raznim krajevima sveta. Upravo je ovo, uz ogromnu ekonomsku moć anglofonih zemalja i razvoj interneta kao globalne mreže za komunikaciju, uticalo na to da engleski postane svojevrsna lingua franca celog sveta. Pošto se engleski danas nameće kao međunarodni jezik komunikacije nastali su mnogi ,,međujezici” jer ga širom sveta uče ljudi kojima on nije maternji, pa se često dešava da njihov maternji jezik toliko utiče na njihov engleski, da nastaju mešavine poput Spanglish (mešavina španskog i engleskog), Chinglish (mešavina kineskog i engleskog) ili Franglais (mešavina francuskog i engleskog). Sve ovo i komplikuje računanje cifre broja govornika engleskog. Engleski jezik je zvaničan jezik u mnogim državama i najrašireniji jezik u državama poput Ujedinjenog Kraljevstva, SAD, Kanade, Australije, Irske, Novog Zelanda i u velikom broju karipskih i afričkih država (The Cambridge Encyclopedia of the English Language, David Crystall). Širom sveta se uči kao strani jezik i jedan je od zvaničnih jezika Evropske unije, Ujedinjenih nacija i mnogih međunarodnih organizacija. Procenjuje se da je broj izvornih govornika engleskog oko 372 miliona (The Future of English, David Graddol), a ukupan broj ljudi koji govori engleski, bilo kao maternji bilo kao strani jezik, iznosi oko dve milijarde, što je trećina svetske populacije (“English Language”, Britannica Online Encyclopedia).

            Od samog svog nastanka, engleski jezik je iskazao jedinstven sklop osobina – da apsorbuje, da evoluira i da se širi. Međutim, prognoze o budućnosti engleskog jezika su različite. Jezik koji svoj začetak ima u Engleskoj, danas gotovo da nema veze sa svojom ,,domovinom”, budući da ima toliko različitih varijeteta i s obzirom na to u kojoj je meri rašireno učenje ovog jezika. Iz ovoga se nameće pitanje o budućnosti engleskog. Da li će uspeti da u jednom trenutku prevlada lingvističku raznovrsnost i postane globalni, što latinski i Esperanto nikako nisu ni mogli, ili će se rasparčati na mnoge srodne jezike i varijatete? Samo će vreme pokazati.

Literatura:

Crystal, D. (2003) The Cambridge Encyclopedia of the English Language

Graddol, D. (1997) The Future of English?

Milojević, J. (2003) Essentials of English Morphology

Milojević, J. (2000) Word and Words of English

http://www.open.edu/openlearn/languages/english-language/the-history-english-ten-minutes

http://www.britannica.com/EBchecked/topic/188048/English-language

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s